Artists join Luisita farmers in HLMX campaign

Music videos, public art and poems pay tribute to Luisita martyrs

obrdax

Monique Wilson returns to Hacienda Luisita to join farmworkers commemorate the 10th anniversary of the Hacienda Luisita Massacre.

Musicians, visual artists, filmmakers and poets figure prominently in the campaign to seek justice for victims of the Hacienda Luisita Massacre. The Luisita massacre 10th year commemoration campaign dubbed #HLMX is initiated by the Luisita Watch network in close coordination with people’s organizations such as the Alyansa ng mga Manggagawang Bukid sa Asyenda Luisita (AMBALA) and the Unyon ng mga Manggagawa sa Agrikultura (UMA), and is also participated in by workers, church people, students and educators, and other sectors. Luisita farmers and their supporters will mark the tenth year of the bloody incident with protests and solidarity activities on November 15 and 16.

November 16 is also declared Global Action Day to seek justice for Luisita massacre victims and International Day of Action Against Trade Union Repression by international groups in more than 20 countries. Monique Wilson, international theater artist and global director of the One Billion Rising Campaign which held its trademark dance protest activity with farmworkers in March, will return to Hacienda Luisita to join the two-day protest march and caravan.

On November 15, Luisita farmers will witness a repeat of the HLMX solidarity cultural event held November 7 at the UP Diliman College of Mass Communication, which featured with a public exhibit by Luisita Watch, street painting by the Ugat Lahi Artists Collective, and a public screening of Luisita documentaries by Tudla Productions, Sipat, Bulatlat.com and student volunteers. The November 7 concert hosted by rap artist BLKD, also featured live performances by bands Talahib, TKNK, Exsenadors, Pink Cow, Chickoy Pura of the Jerks, and poet and musician Jess Santiago.

Santiago’s poem “Pinangos na Tubo,” published in the 2004 poetry collection “Pakikiramay: Alay ng mga Makata sa mga Magsasaka ng Hacienda Luisita,” will be read in the 10 am protest program in Mendiola, Manila on November 15. Online, Santiago and other Filipino literary stalwarts Reuel Molina Aguila and Rogelio Ordonez will choose the best contributions to Kilometer 64 Poetry Collective’s HLMX #LuisiTANAGA challenge calling on poets to crystallize the Luisita farmers’ struggle using the Tagalog traditional 4-line poem tanaga. Contributions to the project may be accessed through the KM64 Facebook page.

Tribute music videos of songs from Five Year Plan (“Pagbawi”),  Goons and Guns (“Luisita’s Cry), and Gazera  (“Kung Puntod na ang Bukirin”) launched during the November 7 solidarity activity at UP, will be screened for Hacienda Luisita farmers in the cultural night to be held at the Barangay Balete covered court starting 6pm on November 15. Tambol Bayan and other local artists from Tarlac will also join the activity. The videos, directed by Cinemalaya X Best Editor Gerone Centeno, follow decades of Hacienda Luisita’s history through the eyes of Luisa, a 10-year old peasant girl. Luisa is played by Angela Tubiera of Hacienda Luisita, the youngest “spokesperson” of the farmworkers’ land and justice campaign. The first of three videos produced by Luisita Watch and Molotov may now be viewed on Youtube.

Photojournalist Jez Aznar, one of the witnesses of the massacre, returns to Hacienda Luisita with a public exhibit of photographs of the 2004  sugar workers’ strike. Aznar’s #HLMX exhibit will also occupy prominent public spaces in Metro Manila until November 21.

hlmxaznar

Public art will also be displayed and installed around Hacienda Luisita on November 15-16. Participating artists include Antares Bartolome, Buen Abrigo, Frances Abrigo and Leeroy New. The pieces will highlight the imposing presence of land grab walls recently erected by the Cojuangco-Aquino family to evict farmers from more than a thousand hectares of agricultural land in Luisita. The #HLMX campaign is launched by Luisita Watch, a broad network of human rights and agrarian reform advocates created to document and inform the public of continuing land issues and escalating rights violations in Hacienda Luisita under President Aquino’s term.

Advertisements

Gelacio Guillermo’s “Mga Tula” (Poems) Book Launch

gelas2

Inaanyayahan kayong dumalo sa

Paglulunsad ng Aklat & Gabi ng Tula
para sa HACIENDA LUISITA kasama si
GELACIO GUILLERMO

Tuesday, SETYEMBRE 16, 6pm
Handuraw Pizza Sikatuna
2nd Floor, 1A Masunurin St. cor. Anonas Extension, Sikatuna Village, Quezon City (near Savemore Sikatuna)

Gabi ng tula, awit at mga bagong maikling bidyo tungkol sa Hacienda Luisita. Ang gabing ito ay laan din para makalikom ng pondo para sa Kampanyang Bungkalan, at komemorasyon ng ika-10 anibersaryo ng Hacienda Luisita massacre (#HLMX) sa Nobyembre 16, 2014.

Si GELACIO GUILLERMO (ipinanganak 1940 sa Obrero, Central Azucarera de Tarlac) ay makata at kritiko na awtor ng “Azucarera” (mga tula), “Sa Loob at Labas ng Piitan” (salin ng “Prison & Beyond” ni Jose Ma. Sison),“The New Mass Art & Literature” at “Kabanbanuagan” (mga kwento); at co-editor ng “Muog: Ang Naratibo ng Kanayunan sa Matagalang Digmang Bayan sa Pilipinas” at “Magsasaka: Ang Bayaning Di-Kilala”

RESERVE YOUR COPY OF THE BOOK — “Mga Tula” by Gelacio Guillermo (published by the University of the Philippines Press, 2013). Please contact us at 0999-9306179 or (02) 799-2009 or email uma.pilipinas@gmail.com

See the Facebook event page

HLMX: Ten years after the Hacienda Luisita Massacre

THE YEAR 2014 MARKS THE TENTH ANNIVERSARY OF THE INFAMOUS HACIENDA LUISITA Massacre. In November 16, 2004, seven farmworkers were killed while hundreds of others were injured and unlawfully arrested after police and military personnel opened fire on thousands of striking sugar workers near the gate of the Central Azucarera de Tarlac (CAT) mill in Hacienda Luisita – the controversial 6,453-hectare estate controlled for nearly five decades by one of the Philippines’ most powerful landlord families, the Cojuangco-Aquino clan. The current Philippine President, Benigno Simeon Cojuangco Aquino III is a fifth generation scion of the Cojuangcos.

Survivors and kin of the victims filed criminal and admistrative complaints against massacre perpetrators before the Office of the Ombudsman in 2005, but all complaints have since been dismissed. Until now, NOBODY has been held liable for the massacre. Today, despite a landmark Supreme Court ruling on land distribution, thousands of farmworkers still struggle with landlessness, poverty, hunger and impunity. Gross human rights violations related to land grabbing and the Cojuangco-Aquinos’ aggressive bid to retain control of the estate continue unabated.

Luisita Watch, the Hacienda Luisita Peasant Supporters Network, with people’s organizations AMBALA (Hacienda Luisita Farmworkers Alliance) and the national farmworkers federation Unyon ng mga Manggagawa sa Agrikultura (UMA), and human rights group KARAPATAN – will lead the campaign to commemorate the 10th year of the Hacienda Luisita Massacre (HLMX) by advancing the struggle for genuine land reform and actively seeking justice for all victims of human rights violations and impunity in Hacienda Luisita.

Activities:

Sept 3 – 40th day mass and Tribute to Leticia “Apong Let” Lapuz (November 30, 1945- July 25, 2014), Hacienda Luisita farm worker, unionist, activist and poet

Sept 14 – Launching of People’s Initiative Against Pork Barrel in Hacienda Luisita

Sept 16 – Special Book Launch of “Mga Tula” (Poems) by renowned poet Gelacio Guillermo (born 1940 in Hacienda Luisita) 6 pm at the Handuraw Sikatuna, Anonas Extension, Quezon City

Oct 16 – Tribute to Luisita Martyrs – Commemoration of the death anniversaries of Bishop Alberto Ramento (killed Oct 3, 2006), Bayan-Muna Central Luzon Secgen Florante Collantes (killed Oct 15, 2005), Central Azucarera de Tarlac Labor Union President Ricardo Ramos (killed Oct. 25, 2005) and AMBALA bungkalan leader Dennis dela Cruz (killed October 31, 2013)

Oct 17-18 – Peasant Women International Fact-Finding Mission at Hacienda Luisita spearheaded by Amihan and UMA.

Nov 15- 16 – HLMX: Commemoration of the 10th year of the Hacienda Luisita Massacre

Support the HLMX campaign! For more information, please contact Luisita Watch at (02) 799-2009. Follow Luisita Watch on twitter and Facebook

Hacienda Luisita by poet Gelacio Guillermo

Hacienda Luisita

Para sa mga welgistang kasapi ng Central Azucarera de Tarlac Labor Union (CATLU) at United Luisita Workers Union (ULWU) at mga biktima ng karahasang pulis-militar noong 16 Nobyembre

Ni Gelacio Guillermo

(ipinanganak Marso 10, 1940, Central Azucarera de Tarlac, Hacienda Luisita)

Inilathala ng Bulatlat

1

Alto, Primera Fila, Obrero, Camarin, Dolores—
Sino sa gayong kalawak ang nagtakda sa hugis ng aming buhay,
Sa gayong dikta ng kapalara’y kinailangang
Ang aming pagpapagal ay katugma ng kalupaan?
Ang mas mataas na lugar ay para sa mayayaman, ang mas mababa’y
Para sa mahihirap, ang namamagita’y latigo
Ng isang kanal, kung saan sinipsip at isinumpa ng mga linta ang aming kabataan,
Ang kanilang pag-aglahi’y nakatatak habambuhay sa aming mga katawan.
Pansinin ang pagkakahati: nasa kabila ang pabrika,
Bagamat ang braso ng aming mga ama at kapatid
Ang higit na mas malakas, ang kanilang mga braso
Ang nagpapabago ng mga panahon,
Ang nagbibigay-dangal sa pawis at dumi.
Tanging ang buhay nila ang hindi kanila.
Nakabahay sa kawalan ng matitirhan,
Tinitiis ng kanilang mga asawa ang kabuntisang walang kulay,
Namamatay sa kahihiyan ang kanilang mga anak o tumatakas.
Sila mismo’y naghihintay ng pagtanda na naghihingalo,
Nababalot ng pangingisay ng katahimikan, nakalambiting mga himulmol.
Narito ang kasaganaang umaapaw sa mga bagong
Hila ng maiitim na tren, na ang ingay nila’y para sa mga pangalang
Kanilang ibinabando—Don Pepe, Dona Sidra, Senyorita Pat, Senyorita Cory,
Silang tanging may karapatang yanigin ang aming mga gabi,
Karapatang ipinagkakait sa hikbi ng aming mga ina’t anak.
Ang riles na nakapako sa lupa ay ang aming buhay
Na sinanay sa pagtitimbre ng oras
Sa Casita de la Guardia, gaano nang makaligtas
Sa hagupit ng Guardia Monte.

Alto, Primera Fila, Obrero, Camarin, Dolores—
Mga lokalidad ng makikitid na kalsada, na ang buhay
Ay nagwawakas sa pusalian ng aming naunsyaming pagmamahal.

2

Hindi likas ang mga panahon. Dalawa ang panahon,
Ang panahon ng kabyaw at ang panahong tigil, ang isa’y naglalawa
Sa grasa at mulasis, ang isa nama’y sintuyot ng bagaso.
Liban sa pagpapalit ng mga tauhan o bahagi ng makina,
Walang pagbabagong nagpapabago sa mga daang-riles ng panahon,
Ang kanilang mekanikal na pag-ulit-ulit ay nakapiston sa pasubaling
Walang anumang babaguhin, ni ang klima
Ng huntahan ni ang ani ng tungkulin o buhay.
Ang mga panaho’y bunton ng quedan at utang,
Sakuna’t kamatayan, sakit at pagpapatalsik,
Walang paghinog ng mga bagong pag-iibigan o pagpawi
Ng di-makatarungang relasyon. Hindi prutas ang mga tubo,
Sila’y Sugar y Azucar, amoy-salapi
Mula sa Mill Department, sa
Boiling House hanggang sa Departamento de las Vias
Y Transportacion, at ang tinatawag na milagro
Ng panahon, na inuukulan ng dasal, ay
Ang mga sapal. Kaya nga’t sa Alto, napipigil ng mga senyor
At senyora ang pagpapalit ng mga panahon
Para iwasiwas ng kanilang artipisyal na gubat ang mga sangang
May palagiang paabot na tag-araw. Ang kanilang libanga’y
Ang pagtatayo ng mga bangko at simbahan at pagpaparami
Ng mga tusong manok-pansabong at de-kwerdas na mga badigard.
Kaya nga’t sa Obrero, Camarin, Dolores, Lote,
Balete, Mapalacsiao, dumadaloy ang lahat tulad ng dati:
Naglalaro ang mga bata ng kanilang pinamagang raberband,
Na madaling maputol, inaalo sila ng kanilang mga ina
Ng tubo, panutsa, muskobado o repinadong asukal,
Na paubos na, ang kanilang mga ama’y
Lalong nabibingi’t natutulala sa lambong nitong beintekwatro oras
Na makinaryang animo’y bagyo’t kulog, lahat di maglalao’y huhupa
Sa ingit ng nag-iisang gulong ng bagon. Ang panahong tigil
Ay ang panahong nadiskaril, nanginginig sa manipis
Na tunog ng upod na bakal.

Kapag ang init
Ay tumindi, hindi na nila kailangang ipulupot ang kanilang buhay sa arko
Ng panamampalataya sa mga panahong ito, o mamulot ng malulungkot na kabute
Sa bunton ng madikit, umuusok, maitim na dumi
Ng kanilang paggawa. Sa kanilang mga barak, hinahasa
Ng mga tabasero ang kanilang mga karit sa kanilang mga sugat. Hindi
Na nila hihintayin ang mando ng Jefe de los Tabaseros.
Sa panahong sila mismo ang gumawa, sa tubuhan
Ng lahat nilang nabaling nasa, itinataas nila ang karit
Sa tanging maindayog nilang paraan ng pagtabas.

3

Sa dakong huli, ikaw
Ay parang pinangos na tubo
At tuyong sapal na nang iluwa
Sa pusalian ng sentral.
Dumadagundong ang mga bagon
Sa riles ng iyong naninikip
Na dibdib,
Pinipitpit ang bawat tumilapong
Tibtib ng iyong buhay.
Ang silbato’y mga tili
Ng iyong paghinding
Hindi naibulalas sa hanging
Naninikit sa lapot ng mulasis
At walang kipkip na mga pangako
Kundi ang mga bagasong
Gangga-puwing,
Nangangamoy sa salaping
Di lalapag sa iyong palad,
Sa iyong palad na walang guhit
Ng kapalarang di nangitim
Sa grasa ng kapagurang
Pinagsamantalahan.
Naging katawan mo
Ang iyong kasuotan, kulubot,
Kupasin,
May mantsa ng kirot sa bawat punit,
Ngunit sa pagtatagni-tagni’y
Napagdurugtong ang siwang sa langit
Ng iyong pagmamahal.

Pinanday mo ang bakal
Hanggang naging sintigas ng bakal
Ang iyong kamay,
Ngunit para sa iyong palad,
Isang butil ng asukal.
Isang butil ng asukal lamang ba
Ang babauning hapunan ng iyong
Gunita?

Ang mga makina ba’y nagkakalampagan
Upang pagsapit ng tag-araw
Ay walang maririnig kundi
Ang langitngit ng kinalawang na bagon
At hikbi ng pag-usbong
Ng mga kabute sa tubuhan?
Ang ani ba ng iyong paggawa’y
Mga matang walang tilamsik
Ng nagbabagang asitelin,
Mga labing tikom, hindi maihayag
Ang ngalan at lakas ng uri?
Isang butil ng asukal
Sa iyong palad,
Kaybusilak, pagkat ang kamay mo’y
Iyong dinumhan. Lagumin mo
Iyang isang butil sa iyong pawisang
Palad, itikom na ang naghihingalong
Mga daliri, ang iyong kamao’y
May hugis ng daigdig
Na nakaamba.
Iyong banaagin, sa kabila
Ng nakalambong na dilim,
Ang isang panahong
Hindi na magpapabukas—
Kaytindi ng sapok ng araw,
Nakasisilaw ang talim ng mga karit.
Sabay-sabay ang lagapak
Ng tubo sa parang:
Atin!
Nakabibingi ang mga makina,
Bumubulwak ang kumukulong
Pulot sa higanteng mga kawa,
Pumuputok ang almasen
Sa kaban-kabang butil
Ng ating paggawa:
Atin!
Sa talsik ng dugo’y
Tumitingkad ang kulay
Ng kasaysayang ang kauri mo
Ang nagwawagayway.
Sa noo mo’y nag-aapoy
Ang pinagbuklod na kaapihan.
Sa siklab ng iyong huling
Paghinga’y nagsisimula
Ang titis ng tagumpay.

(1962-1972)